AI Terimler Sözlüğü

Yapay Zekanın Dili

Yapay zeka devrimi yeni bir terminoloji getirdi. LLM'lerden RAG'a, Prompt Engineering'den Fine-tuning'e kadar bilmeniz gereken tüm temel kavramları sizin için basitleştirdik.

Fine-Tuning (İnce Ayar)

Önceden eğitilmiş devasa bir yapay zeka modelinin (örneğin GPT-4), spesifik bir görevi daha iyi yapabilmesi veya belirli bir markanın tonunu (sesini) öğrenebilmesi için özel verilerle yeniden ve daha dar kapsamlı eğitilmesi işlemidir.

Örnek: Standart ChatGPT'yi şirketin geçmiş 1000 destek maili ile eğiterek, müşterilere tam olarak şirket ağzıyla cevap veren bir bot (Fine-tuned model) yaratmak.

Generative AI (Üretken Yapay Zeka)

Sadece veriyi analiz eden değil; metin, görsel, kod, video veya ses gibi "yeni ve orijinal içerikler" üretebilen yapay zeka sistemlerinin genel adıdır. ChatGPT, Midjourney, Sora bu kategoriye girer.

Hallucination (Yapay Zeka Halüsinasyonu)

Bir yapay zeka modelinin kendinden emin bir şekilde tamamen yanlış, uydurma veya anlamsız bilgiler üretmesine verilen isimdir. Yapay zekanın "ikna edici bir yalan" söylemesi olarak da düşünülebilir.

LLM (Large Language Model)

Büyük Dil Modeli. Milyarlarca parametre ile eğitilmiş, insan dilini anlayan, üreten ve çeviren devasa derin öğrenme algoritmalarıdır. GPT-4, Claude 3, Llama 3 birer LLM örneğidir.

Basitçe: İnternetteki hemen hemen tüm metinleri okuyup kelimeler arası olasılıkları öğrenmiş olan dev bir otomatik tamamlama motoru.

NLP (Natural Language Processing)

Doğal Dil İşleme. Bilgisayarların insan dilini (yazılı veya sözlü) anlamasını, yorumlamasını ve üretmesini sağlayan yapay zeka alt dalıdır. Sesi yazıya çeviren sistemler veya metin duygu analizi NLP'nin ürünleridir.

Prompt Engineering (İstem Mühendisliği)

Yapay zeka modelinden en iyi, en doğru ve en verimli sonucu alabilmek için ona verilen komutun (prompt) belirli kurallar, bağlamlar ve stratejiler çerçevesinde tasarlanmasıdır. İyi bir prompt, vasat bir yapay zekayı dahiye dönüştürebilir.

RAG (Retrieval-Augmented Generation)

Yapay zekanın halüsinasyon görmesini engellemek için, cevap üretmeden önce güvenilir bir veri tabanından (örneğin şirketinizin PDF belgelerinden) bilgi çekmesini ve cevabı bu bilgiye dayanarak üretmesini sağlayan mimari tekniktir.

Uygulama: Şirket prosedürlerini içeren yüzlerce PDF dosyasını RAG sistemiyle AI'a bağlayıp, "İzin günlerim kaç gün?" sorusuna kesin ve doğru cevap veren bir İK Asistanı oluşturmak.

Zero-Shot Learning

Yapay zekanın bir konu hakkında kendisine önceden hiçbir "örnek" (shot) verilmemiş olmasına rağmen, sadece talimata bakarak istenen görevi başarıyla yerine getirebilme yeteneğidir.

Yapay Zeka Terminolojisini İş Gücüne Çevirin

Bu kavramların işletmenizde nasıl kârlılığa dönüşeceğini öğrenmek için ücretsiz bir keşif toplantısı planlayın.

Toplantı Planla